← Powrót do artykułów

Jak samodzielnie zainstalować system Linux – instrukcja krok po kroku

Przewodnik dla początkujących: szybka droga do Debiana 12. Jeśli Twoim celem jest monitoring wideo, na końcu znajdziesz ekspresową instalację Xeoma na Debianie

Dzięki wszechstronności i podwyższonemu poziomowi bezpieczeństwa systemy operacyjne oparte na Linuxie są często wyborem profesjonalistów przy budowie serwerów do monitoringu wideo. W tym artykule wyjaśnimy, jak zainstalować system Linux na przykładzie Debiana 12 – jednej z najstabilniejszych dystrybucji, którą często rekomendujemy naszym użytkownikom.

Do instalacji Debiana będą potrzebne:

• Komputer PC lub laptop z co najmniej 25 GB wolnej przestrzeni dyskowej (SSD, HDD itp.)
• Pendrive o pojemności co najmniej 8 GB
• Dostęp do internetu podczas instalacji Debiana (możliwa instalacja bez dostępu do sieci, jeśli planujesz zainstalować system bez interfejsu graficznego)

Glosariusz:
Dysk – nośnik danych – urządzenie zewnętrzne lub wewnętrzne służące do przechowywania danych. W tym przewodniku skupimy się na takich urządzeniach, jak dyski SSD (solid-state drive), HDD (hard disk drive) oraz pendrive'y.
ISO – skompresowany obraz systemu operacyjnego używany do instalacji.
Narzędzie do nagrywania ISO – program umożliwiający zapisanie obrazu ISO na dysku, czyniąc go nośnikiem rozruchowym.
Interfejs graficzny – graficzne środowisko pulpitu, zawierające ikony, okna, menu itp.
Partycje dysku – wydzielone segmenty przestrzeni na dysku. Twój komputer będzie je widział jako osobne napędy.

 

Instrukcja

Krok 1. Przygotowanie bootowalnego pendrive'a

Bootowalny pendrive zawiera obraz systemu i umożliwia uruchomienie procesu instalacji. Aby go przygotować, należy zapisać na nim obraz ISO Debiana. Operacja ta usuwa wszystkie dotychczasowe dane z nośnika.
Możesz użyć dowolnego zewnętrznego nośnika i dowolnego narzędzia do nagrywania ISO, ale w naszym przykładzie wykorzystamy odpowiednio pendrive oraz program Rufus. Rufus jest obsługiwany w systemie Windows 8 i nowszych.

1. Przygotuj pendrive: nagrywanie obrazu ISO nie jest możliwe, gdy nośnik ma wiele partycji. Jeśli Twój dysk je posiada, scal je w jedną, usuwając partycje w oknie „Zarządzanie dyskami".
2. Pobierz najnowszy obraz Debiana (plik ISO) z oficjalnej strony.
3. Pobierz najnowszą wersję darmowego narzędzia do nagrywania ISO – Rufus z oficjalnej strony. Uruchom program (instalacja nie jest wymagana).
4. Podłącz pendrive do komputera PC lub laptopa.
5. W programie Rufus wybierz nazwę swojego pendrive'a z listy rozwijanej w polu „Urządzenie".
6. W programie Rufus w polu „Wybór bootowania" zaznacz opcję „Obraz dysku lub ISO (Wybierz obraz)". Kliknij „WYBIERZ" i wskaż obraz ISO pobrany w kroku drugim (2).

7. Kliknij „START”.
8. W otwartym oknie wybierz opcję „Zapisz w trybie obrazu ISO (zalecane)". Kliknij „OK".

Krok 2. Uruchamianie Debiana z pendrive'a

1. Sprawdź w sieci, który klawisz odpowiada za wywołanie menu bootowania (Boot menu) w Twoim modelu komputera, laptopa lub płyty głównej. Klawisz ten należy nacisnąć podczas uruchamiania urządzenia, aby otworzyć menu startowe (BIOS/UEFI) i wybrać nośnik, z którego ma wystartować system. Zazwyczaj są to klawisze F2, F9, F10, F12, Del lub Esc.
2. Włóż pendrive do komputera i zrestartuj go. Podczas uruchamiania natychmiast naciśnij i przytrzymaj klawisz menu bootowania, aby otworzyć menu BIOS, zanim automatycznie załaduje się system Windows.
   Jeśli komputer nadal ładuje system Windows, zrestartuj go i spróbuj ponownie. Jeśli problem nadal występuje, wypróbuj inne klawisze bootowania lub podłącz pendrive do innego portu USB.
3. W menu BIOS użyj klawiszy strzałek, aby przejść do sekcji „UEFI OPTIONS". W tej sekcji wybierz nazwę odpowiadającą Twojemu pendrive'owi. Naciśnij ENTER.

Krok 3. Instalacja Debiana

Po załadowaniu obrazu Debiana pojawi się menu instalacyjne. Wybierz opcję „Graphical install", a następnie skonfiguruj podstawowe parametry systemu.

Podstawowe ustawienia:

Język – wybierz „English”.

Konfiguracja klawiatury – wybierz „American English”, aby móc natychmiast wprowadzać polecenia w terminalu. Opcjonalnie możesz wybrać układ rosyjski.

Nazwa hosta – wybierz nazwę, pod jaką Twój komputer będzie widoczny w sieci. Służy ona do identyfikacji urządzenia podczas połączeń zdalnych (sieć lokalna, przez SSH itp.). Pozostaw wartość domyślną, jeśli nie planujesz zdalnych połączeń między komputerami, laptopami czy serwerami w sieci lokalnej lub globalnej.

Nazwa domeny – pozostaw pole puste, jeśli nie planujesz zdalnych połączeń między urządzeniami w sieciach lokalnych lub globalnych.

Hasło root – hasło użytkownika root – to najważniejsze ustawienia. Zapamiętaj je, ponieważ w systemie Debian (lub innym systemie Linux) będziesz wykonywać polecenia administracyjne, wpisując „sudo” przed właściwym poleceniem w konsoli/terminalu i potwierdzając je hasłem root.

Partycjonowanie dysku:

Metoda partycjonowania – wybierz „Guided – use entire disk”; w przeciwnym razie konieczna będzie ręczna konfiguracja standardowej ścieżki /home podczas pracy z programami.

Okno przeglądu partycji – wybierz „Finish partitioning and write changes to disk” i kliknij „Continue”. Okno powinno wyglądać następująco (z wyjątkiem nazwy dysku i pojemności):

Jeśli nie utworzono partycji „/” oraz „swap”, wykonaj następujące czynności:
Kliknij nazwę dysku – „Continue” – Create a new empty partition table on this device? – Yes – „Continue” – Kliknij „FREE SPACE” – „Continue” – Automatically partition the free space – „Continue” – All files in one partition (recommended for new users) – „Continue”. Wybierz „Finish partitioning and write changes to disk” i kliknij „Continue”.

Write changes to disks? – „Yes”.
Jeśli instalator wymaga wybrania partycji root, spróbuj ponownie podzielić dysk, zaczynając od sekcji „Guided partitioning” (pierwszy wiersz ustawień na powyższym zrzucie ekranu). Jeśli to nie pomoże, otwórz ustawienia partycji „/” i wybierz system plików ext4. Następnie ponownie wybierz „Finish partitioning and write changes to disk” i kliknij „Continue”.

Konfiguracja menedżera pakietów:

Kraj, w którym znajduje się serwer lustra – wybierz swój kraj lub USA.

Lustro archiwum Debian – deb.debian.org

Informacje o proxy HTTP – pozostaw puste, jeśli nie planujesz z niego korzystać.

Wybór oprogramowania:

W tej sekcji można dodać do systemu Debian różne oprogramowanie. Niektóre ustawienia mogą być domyślne, w zależności od urządzenia, na którym instalowany jest system.

Pola między opcjami „Debian desktop environment” a „web server” to środowiska graficzne. Różnią się one głównie wyglądem i preinstalowanym oprogramowaniem. Niektóre są intuicyjne i odpowiednie dla początkujących, inne bardziej elastyczne, a jeszcze inne szybkie i minimalistyczne. Warto zapoznać się z dostępnymi środowiskami w Internecie i wybrać najbardziej odpowiednie lub pozostawić ustawienia domyślne. Jeśli nie wybierzesz żadnego środowiska, system zostanie zainstalowany bez interfejsu graficznego, jako sama konsola.

Debian na serwerach jest zazwyczaj instalowany z następującymi ustawieniami: serwer WWW – apache2; serwer SSH – openssh.

Instalacja bootloadera systemu GRUB

GRUB to bootloader systemu operacyjnego. Instalator spróbuje automatycznie wykryć inne zainstalowane, obsługiwane systemy operacyjne i dodać je jako opcje rozruchu w menu GRUB, które pojawia się przy każdym uruchomieniu Debiana. Jeśli któryś z systemów nie zostanie dodany, rozwiązania należy szukać w dokumentacji GRUB.

Install the GRUB boot loader on the primary drive? – „Yes”.
Device for boot loader installation – wybierz odpowiednie urządzenie z listy; nie wybieraj opcji „Enter device manually".

Krok 4. Praca z zainstalowanym systemem Debian

Teraz możesz wyjąć pendrive z portu USB.

Jeśli zainstalowałeś system Debian obok systemu Windows, a nie zamiast niego (np. masz dysk SSD z systemem Windows i dysk HDD z systemem Debian), możesz przełączać się między zainstalowanymi systemami operacyjnymi za pośrednictwem menu GRUB w systemie Debian lub używając klawisza menu rozruchu podczas uruchamiania systemu (jak w kroku 2).

Uruchomienie zainstalowanego systemu Debian wygląda następująco:

Menu uwierzytelniania:

Pulpit Debiana:

Zakończ instalację, konfigurując parametry w otwartym oknie „Welcome!”. Aby wywołać dolne menu, kliknij przycisk „Activities” w lewym górnym rogu.

Krok 5. Instalacja Xeoma na Debianie (2 minuty)

Jeśli konfigurujesz system Linux do zadań związanych z monitoringiem wizyjnym, czas wdrożyć Xeoma. Poniżej przedstawiono szybki sposób konfiguracji serwera Xeoma jako usługi:

# Download and unpack Xeoma (x86_64)
wget https://felenasoft.com/xeoma/downloads/latest/linux/xeoma_linux64.tgz
tar -xzf xeoma_linux64.tgz
sudo chmod a+x xeoma.app
# Install as service (autostart)
sudo ./xeoma.app -install -coreauto
# Check status
sudo systemctl status XeomaCoreService

Połączenie klienta: Zainstaluj klienta Xeoma na tym samym komputerze lub na innym urządzeniu (Windows/Linux/macOS/Android/iOS), podając adres IP serwera oraz hasło wyświetlone po instalacji. Więcej szczegółów znajdziesz w przewodniku Xeoma na system Linux.

FAQ

Jak zainstalować system Linux (Debian) z pendrive'a?

Utwórz bootowalny nośnik USB z obrazem ISO systemu Debian, uruchom go z menu rozruchu (zazwyczaj F2/F12/Del/Esc) i postępuj zgodnie z instrukcjami instalatora. Szczegółowa instrukcja krok po kroku znajduje się na powyższej stronie.

Jak zainstalować system Debian na laptopie?

Proces jest analogiczny do instalacji na komputerze PC: pendrive z obrazem ISO, rozruch z USB, automatyczne partycjonowanie dysku i instalacja bootloadera GRUB.

Jak skonfigurować system monitoringu wizyjnego Xeoma na Debianie?

Pobierz archiwum Xeoma dla systemu Linux, rozpakuj je i zainstaluj usługę: wget … ; tar -xzf … ; chmod a+x xeoma.app ; sudo ./xeoma.app -install -coreauto. Następnie połącz się za pomocą klienta Xeoma, używając wyświetlonego hasła.

 

Mamy nadzieję, że ten artykuł wyczerpująco odpowiedział na pytanie, jak samodzielnie zainstalować system Linux. Xeoma można przetestować z darmową licencją demo tutaj.

5 lutego 2024 r., aktualizacja: 18 września 2025 r