← Makalelere Dön

Linux'u Kendiniz Nasıl Kurarsınız – Detaylı Talimatlar

Yeni başlayanlar için kılavuz: Debian 12'ye giden hızlı yol. Hedefiniz video gözetimse, yazının sonunda — Debian üzerine Xeoma hızlı kurulumu

Çok yönlülüğü ve gelişmiş güvenliği sayesinde Linux tabanlı işletim sistemleri, video gözetim sunucuları oluştururken profesyonellerin öncelikli tercihidir. Bu makalede, kullanıcılara sıkça önerdiğimiz en kararlı Linux dağıtımlarından biri olan Debian 12 örneği üzerinden Linux kurulumunu açıklayacağız.

Debian kurulumu için şunlar gereklidir:

• Sürücüde (SSD, HDD vb.) 25 GB+ depolama alanına sahip bir PC/laptop
• 8 GB+ depolama alanına sahip bir flash bellek
• Debian kurulumu sırasında internet erişimi (işletim sistemini grafik arayüzü olmadan kurmayı planlıyorsanız gerek yoktur)

Sözlük:
Sürücü – depolama aygıtı – veri depolayan harici veya dahili birim. Bu kılavuzda SSD (katı hal sürücüsü), HDD (sabit disk) ve flash bellek gibi aygıtlara odaklanacağız.
ISO – kurulum için kullanılan sıkıştırılmış işletim sistemi imajı.
ISO Yazdırma Aracı – ISO kalıbını sürücüye yazarak onu önyüklenebilir hale getiren yazılım.
Grafik Arayüz – simgeler, pencereler, menüler vb. içeren grafiksel masaüstü ortamı.
Sürücü Bölümleri – sürücü üzerindeki yalıtılmış depolama segmentleri. Bilgisayarınız bunları ayrı sürücüler olarak görür.

 

Talimatlar

Adım 1. Önyüklenebilir Flash Bellek Oluşturun

Önyüklenebilir bir flash bellek, işletim sistemi imajını içerir ve sistemin kurulum için başlatılmasını sağlar. Flash belleği önyüklenebilir hale getirmek için Debian ISO imajını üzerine yazmanız gerekir. ISO yazma işlemi, ortamdaki tüm önceki verileri siler.
Herhangi bir harici sürücü ve ISO yazdırma aracı kullanabilirsiniz; ancak örneğimizde bir flash bellek ve Rufus programını kullanacağız. Rufus, Windows 8 ve üzeri sürümlerde desteklenir.

1. Flash belleği hazırlayın: Sürücüye ISO yazma işlemi birden fazla bölümü olan sürücülerde çalışmaz; dolayısıyla sürücünüzde bölümler varsa, Disk Yönetimi penceresinden bunları silerek tek bir bölüm halinde birleştirin.
2. Resmi web sitesinden en güncel Debian imajını (ISO dosyası) indirin.
3. Resmi web sitesinden ücretsiz ISO yazdırma aracı Rufus'un en son sürümünü indirin. Uygulamayı açın (kurulum gerektirmez).
4. Flash belleği PC/laptop'a takın.
5. Rufus'ta, "Aygıt" alanındaki açılır listeden flash belleğinizin adını seçin.
6. Rufus'ta "Önyükleme seçimi" alanında "Disk veya ISO kalıbı (Kalıp seç)" seçeneğini belirleyin. "SEÇ" butonuna tıklayın ve ikinci adımda indirdiğiniz ISO kalıbını bulun.

7. "BAŞLAT" butonuna tıklayın.
8. Açılan pencerede "ISO Kalıp modunda yaz (Önerilen)" seçeneğini belirleyin. "Tamam"a tıklayın.

Adım 2. Debian'ı USB Sürücüden Başlatma

1. Kullandığınız PC/laptop/anakart modelinde önyükleme menüsünü (Boot menu) çağıran klavye tuşunu internet üzerinden araştırın. Bu tuşa sistem açılışı sırasında basılır; yüklü işletim sistemleri arasında seçim yapmak için önyükleme menüsünün (BIOS) açılmasını sağlar. Genellikle bu tuş F2/F9/F10/F12/Del/Esc'dir.
2. USB sürücüyü PC/laptop'a takın ve yeniden başlatın. Sistem açılışında, Windows otomatik olarak yüklenmeden önce BIOS menüsünü açmak için önyükleme menüsü tuşuna hemen basın ve basılı tutun.
   Bilgisayarınız hala Windows'u başlatıyorsa, yeniden başlatıp tekrar deneyin. Windows seçilmeye devam ederse, diğer önyükleme tuşlarını deneyin veya flash belleği farklı bir USB portuna takın.
3. BIOS menüsünde ok tuşlarını kullanarak "UEFI OPTIONS" bölümüne gidin. Bu bölümde USB sürücünüzün adına benzeyen seçeneği belirleyin. ENTER tuşuna basın.

Adım 3. Debian Kurulumu

Debian kalıbı yüklendiğinde kurulum menüsünü göreceksiniz. "Graphical install" seçeneğini belirleyin ve ardından temel işletim sistemi parametrelerini yapılandırın.

Temel Ayarlar:

Dil – "English" seçeneğini belirleyin.

Klavye Yapılandırması – terminale anında komut girebilmek için “American English” seçeneğini belirleyin. İsterseniz Rusça düzenini de seçebilirsiniz.

Hostname – bilgisayarınızın ağda görüneceği ismi belirleyin. Bu isim, yerel ağ, SSH vb. üzerinden yapılan uzaktan bağlantılarda cihaz tanımlaması için kullanılır. Bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar veya sunucular arasında yerel veya küresel ağlar üzerinden uzaktan bağlantı kurmayacaksanız bu alanı olduğu gibi bırakın.

Domain Name – bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar veya sunucular arasında yerel ya da küresel ağlar üzerinden uzaktan bağlantı kurmayı planlamıyorsanız boş bırakın.

Root Parolası – root parolası: kurulumun en kritik ayarlarıdır. Bu parolayı mutlaka not edin; Debian'da (veya diğer Linux işletim sistemlerinde) yönetici yetkileriyle komut çalıştırmak için Konsol/Terminal'de ana komuttan önce “sudo” yazmanız ve işlemi root parolasıyla onaylamanız gerekecektir.

Disk Bölümleme:

Bölümleme Yöntemi – “Guided – use entire disk” seçeneğini belirleyin; aksi takdirde yazılımlarla çalışırken standart /home yolunu manuel olarak yapılandırmanız gerekir.

Bölüm Genel Bakış Penceresi – “Finish partitioning and write changes to disk” seçeneğini belirleyip “Continue” butonuna tıklayın. Pencere (sürücü adı ve depolama boyutları hariç) şuna benzer görünmelidir:

“/” ve “swap” klasörleri oluşturulmadıysa şunları yapın:
Sürücü adına tıklayın – “Continue” – Create a new empty partition table on this device? – Yes – “Continue” – “FREE SPACE” üzerine tıklayın – “Continue” – Automatically partition the free space – “Continue” – All files in one partition (recommended for new users) – “Continue”. “Finish partitioning and write changes to disk” seçeneğini belirleyip “Continue” butonuna tıklayın.

Write changes to disks? – “Yes”.
Yükleyici root klasörünü seçmenizi isterse, "Guided partitioning" bölümünden (yukarıdaki ekran görüntüsünün ilk ayar satırı) başlayarak diski yeniden bölümlemeyi deneyin. Sorun devam ederse, "/" klasör ayarlarını açıp ext4 formatını seçin. Ardından, tekrar "Finish partitioning and write changes to disk" seçeneğini belirleyip "Continue" butonuna tıklayın.

Paket Yöneticisinin Yapılandırılması:

Arşiv aynasının bulunduğu ülke – kendi ülkenizi veya ABD'yi seçin.

Debian arşiv aynası – deb.debian.org

HTTP proxy bilgileri – kullanmayı planlamıyorsanız boş bırakın.

Yazılım Seçimi:

Bu bölümde Debian'a çeşitli yazılımlar ekleyebilirsiniz. Bazı ayarlar, işletim sistemini kurduğunuz bilgisayar veya dizüstü bilgisayara bağlı olarak varsayılan olarak seçili gelebilir.

"Debian desktop environment" ve "web server" seçenekleri arasındaki alanlar masaüstü ortamları (grafik arayüzler) olarak adlandırılır. Temel farkları görünüm ve ön yüklü yazılımlardır. Bazıları kullanımı kolaydır ve yeni başlayanlar için uygundur; bazıları daha esnektir, bazıları ise hızlı ve minimalisttir. Masaüstü ortamlarını çevrimiçi araştırarak size en uygun olanı seçin veya ayarları olduğu gibi bırakın. Herhangi bir ortam seçmezseniz, işletim sistemi grafik arayüzü olmadan konsol modunda kurulur.

Debian genellikle sunuculara şu ayarlarla kurulur: web server – apache2; SSH server – openssh.

GRUB Sistem Önyükleyicisinin Kurulması

GRUB, işletim sistemi önyükleyicisidir. Yükleyici, desteklenen diğer yüklü işletim sistemlerini otomatik olarak algılamaya çalışır ve bunları Debian her başladığında görünecek olan GRUB menüsüne önyükleme seçenekleri olarak ekler. İşletim sistemlerinden biri eklenmezse, lütfen çözüm için GRUB dokümantasyonunu inceleyin.

Install the GRUB boot loader on the primary drive? – “Yes”.
Device for boot loader installation – listeden cihazınızı seçin; “Enter device manually” seçeneğini belirlemeyin.

Adım 4. Kurulu Debian ile Çalışma

Artık USB belleği porttan çıkarabilirsiniz.

Debian'ı Windows'un üzerine değil, yanına kurduysanız (örneğin, Windows yüklü 1 SSD ve Debian yüklü 1 HDD varsa), yüklü işletim sistemleri arasında Debian'daki GRUB menüsü üzerinden veya sistem başlatma sırasında önyükleme menüsü tuşunu kullanarak (Adım 2'de olduğu gibi) geçiş yapabilirsiniz.

Kurulan Debian şu şekilde açılacaktır:

Kimlik Doğrulama Menüsü:

Debian Masaüstü:

Açılan “Hoş Geldiniz!” penceresindeki parametreleri ayarlayarak kurulumu tamamlayın. Alt menüyü açmak için sol üst köşedeki “Etkinlikler” butonuna tıklayın.

Adım 5. Debian'a Xeoma Kurulumu (2 Dakika)

Linux'u video gözetim görevleri için yapılandırıyorsanız, Xeoma'yı devreye almanın tam zamanı. Aşağıda, Xeoma sunucusunu bir servis olarak kurmanın hızlı yolunu bulabilirsiniz:

# Download and unpack Xeoma (x86_64)
wget https://felenasoft.com/xeoma/downloads/latest/linux/xeoma_linux64.tgz
tar -xzf xeoma_linux64.tgz
sudo chmod a+x xeoma.app
# Install as service (autostart)
sudo ./xeoma.app -install -coreauto
# Check status
sudo systemctl status XeomaCoreService

İstemci Bağlantısı: Xeoma istemcisini aynı bilgisayara veya başka bir cihaza (Windows/Linux/macOS/Android/iOS) kurun; kurulum sonrası görüntülenen sunucu IP adresini ve şifreyi girin. Detaylar için Linux'ta Xeoma Kılavuzu'na göz atın.

SSS

Linux (Debian) Flash Bellekten Nasıl Kurulur?

Debian ISO dosyasıyla önyüklenebilir bir flash bellek oluşturun, Önyükleme Menüsü (genellikle F2/F12/Del/Esc) üzerinden başlatın ve yükleyici adımlarını takip edin. Detaylı adım adım talimatlar yukarıdaki sayfada yer almaktadır.

Debian Dizüstü Bilgisayara Nasıl Kurulur?

İşlem masaüstü bilgisayarlarla benzerdir: ISO dosyalı flash bellek, USB'den önyükleme, otomatik disk bölümleme ve GRUB önyükleyici kurulumu.

Debian'da Xeoma Video Gözetim Sistemi Nasıl Kurulur?

Linux için Xeoma arşivini indirin, dosyaları çıkarın ve servisi kurun: wget … ; tar -xzf … ; chmod a+x xeoma.app ; sudo ./xeoma.app -install -coreauto. Ardından, ekranda görüntülenen şifreyi kullanarak Xeoma istemcisiyle bağlantı kurun.

 

Bu makalenin, Linux'u kendi başınıza nasıl kuracağınız sorusuna kapsamlı bir yanıt verdiğini umuyoruz. Xeoma'yı ücretsiz demo lisansıyla buradan test edebilirsiniz.

5 Şubat 2024, 18 Eylül 2025 tarihinde güncellendi